Η Φλώρινα (βουλγαρικά/σλαβομακεδονικά: Лерин - Λερίν) είναι πόλη της Δυτικής Μακεδονίας και πρωτεύουσα τουνομού Φλωρίνης. Η πόλη της Φλώρινας βρίσκεται σε υψόμετρο 680 μέτρων και έχει πληθυσμό περίπου 22.000 κατοίκους (Ιανουάριος 2012)
Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η αρχαία ονομασία της περιοχής ήταν Λυγκηστίς, που ήταν ένα αυτόνομο αρχικά μακεδονικό κρατίδιο, στο οποίο κατοικούσαν συγγενή ελληνικά-μακεδονικά φύλλα δωρικής καταγωγής, και το οποίο ο Φίλιππος Β' ένωσε με το δικό του μεγάλο μακεδονικό βασίλειο. Η περιοχή οφείλει την ονομασία της στον πρώτο μυθικό βασιλιά της, τον ήρωα καιαργοναύτη Λυγκέα. Στην περιοχή των Πρεσπών πριν από την κάθοδο των Δωριέων κατοικούσαν οι Βρύγες, οι οποίοι μετανάστευσαν στη Μικρά Ασία, ονομάστηκαν Φρύγες και συμμετείχαν στον τρωικό πόλεμο ως σύμμαχοι των Τρώων. Οι δύο λίμνες ονομάζονταν αντίστοιχα Μικρή και Μεγάλη Βρυγηίς. Στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονος, υπάρχει αρχαιολογικός χώρος οικισμού που κατοικούνταν αδιάλειπτα από το 16ο έως τον 6ο αιώνα π.Χ. και από το 4ο έως τον 1ο αιώνα π.Χ.[1] Όπως μαρτυρεί η ανεύρεση λατινικών επιγραφών και ρωμαϊκών αγγείων και νομισμάτων, ο σημαντικός αυτός οικισμός επιβίωσε ως το τέλος της ρωμαϊκής αρχαιότητας, χάρη στην εξαιρετικά στρατηγική θέση του, καθώς ασκούσε έλεγχο σε δυο σπουδαίους δρόμους, δηλαδή στη ρωμαϊκή Εγνατία οδό και στο δρόμο που έφερνε, μέσω των στενών του Πισοδερίου, από την περιοχή των Πρεσπών στον κάμπο της Φλώρινας[2]. Στη Φλώρινα υπάρχει κατοίκηση από την ύστερη Εποχή του Χαλκού όπως δείχνουν και τα αρχαιολογικά ευρήματα. Η θέση της πόλης ως φυσικό πέρασμα από το λεκανοπέδιο Πρεσπών προς το λεκανοπέδιο Λυγκηστίδας ανάμεσα στα όρη Βαρνούντας και Βέρνο, δημιούργησε την ανάγκη για την κατασκευή φρουρίου ήδη από την αρχαιότητα. Λόγω της στρατηγικής της θέσης έγινε συχνά πεδίο μαχών, κάτι που εμπόδισε την ανάπτυξή της. Αργότερα κατά τη Βυζαντινή περίοδο το φρούριο κτίστηκε ψηλότερα στους πρόποδες του Βαρνούντα και έμεινε γνωστό ως "Κάστρο του Χλερηνού". Γι αυτό και ο οικισμός κατά το μεσαίωνα αναφέρεται ως "Χλερηνός" και εξελίχθηκε κατά τη βυζαντινή εποχή, σε πόλη. Το όνομα "Χλερηνός" προέρχεται πιθανώς από τη λέξη χλωρό λόγω του κλίματος και της βλάστησης της περιοχής.[3]
Νεότερη εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Επί Τουρκοκρατίας η Φλώρινα ήταν τοπικό εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο ενώ η πλειοψηφία των κατοίκων της Μουσουλμάνοι. Το 16ο αιώνα δρα στην περιοχή ο αρματολός Τσολάκης[4]. Από τη Φλώρινα κατάγονταν ο νεομάρτυρας Αγαθάγγελος που μαρτύρησε το 1727 στοΜοναστήρι[5]. Κατά το 1821 οι Έλληνες ήταν περίπου 80 οικογένειες[i]. Οι Φλωρινιώτες συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Σημαντικότερος αγωνιστής, ήταν ο Αγγελίνας που πολέμησε, μεταξύ άλλων, και στην Κρήτη. Φλωρινιώτες επίσης, πολέμησαν στοΜεσολόγγι[6]. Μέλη της Φιλικής Εταιρείας, ήταν οι αδελφοί Λουκάς Νεδέλκος και Νικόλαος Νεδέλκος, καταγόμενοι από την περιοχή της Φλώρινας. Με το ξέσπασμα της Ελληνικής επανάστασης του 1821, οι Οθωμανοί συγκέντρωσαν στην κεντρική πλατεία της πόλης τους 7 σημαντικότερους προκρίτους, και τους κρέμασαν[7]. Το 1890 ο Γάλλος περιηγητής Berard επισκέπτεται την πόλη και αναφέρει πως τα 3/4 των κατοίκων ήταν Μουσουλμάνοι (κυρίως Αλβανοί και Σλάβοι προσηλυτισμένοι). Όλοι οι Χριστιανοί,τους αναλογούσαν περίπου 500 οικίες, ήταν Έλληνες εκτός από περίπου 300 Βουλγάρους[ii]. Στο Μακεδονικό Αγώνα, η πόλη ανέδειξε σημαντικούς οπλαρχηγούς, όπως οΝικόλαος Πύρζας (1880 - 1947)[8][9] και ο Πέτρος Χατζητάσης[10][11], ενώ ηγετική μορφή στην περιοχή ήταν ο Ξενοφών Πούσκας[12][13]. Η πόλη απελευθερώθηκε τελικά από τον ελληνικό στρατό στις 8 Νοεμβρίου του 1912.
Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
| Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού της Φλώρινας[14] | |||||||||||||
| Έτος | Πληθυσμός | %± | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1940 | 12.562 | _ | |||||||||||
| 1951 | 12.343 | -1,7 | |||||||||||
| 1961 | 12.004 | -2,7 | |||||||||||
| 1971 | 11.172 | -6,9 | |||||||||||
| 1981 | 12.573 | 12,5 | |||||||||||
| 1991 | 13.127 | 4,4 | |||||||||||
| 2001 | 15.265 | 16,3 | |||||||||||
| 2011 [15] | 17.686 | 15,9 | |||||||||||
Στην πόλη υπάρχουν δίγλωσσοι κάτοικοι οι οποίοι ομιλούν Σλαβομακεδονική γλώσσα [16][17], η οποία αποκαλείται και «ντόπικα»[18] ή ως «σλαβική διάλεκτος» [19][20]. Στη Φλώρινα εδρεύει το μειονοτικό κόμμα Ουράνιο Τόξο που εκπροσωπεί την ομάδα των Σλαβομακεδόνων. Το κόμμα αυτό στις Ευρωεκλογές του 2009 κατάφερε να αποσπάσει 36 ψήφους[21]. Τον Σεπτέμβριο 1995 τα γραφεία του κόμματος δέχτηκαν επίθεση με αφορμή μια επιγραφή του ονόματος του κόμματος "Ουράνιο Τόξο" στην Σλαβομακεδονική γλώσσα [22]. Δικαστική δίωξη είχε δεχτεί και ο Σιδηρόπουλος ο οποίος δήλωνε εθνικά Μακεδονάς (Σλαβομακεδόνας) και μαζί με άλλους προσπάθησε να ιδρύσει το σωματείο "Στέγη Μακεδονικού πολιτισμού" το 1990 στην Φλώρινα.[23] Οι δύο υποθέσεις έφτασαν μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όπου η Ελλάδα καταδικάστηκε δύο φορές (γνωστές ως "υπόθεση Σιδηρόπουλου" και "υπόθεση Ουράνιου Τόξου").[22][23]
Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το κλίμα της Φλώρινας είναι το ψυχρότερο της Ελλάδας λόγω της εσωτερικής θέσης της και του υψομέτρου. Οι βροχοπτώσεις είναι γενικά μέτριες και οι χιονοπτώσειςσυχνές τους χειμερινούς μήνες. Η υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί είναι 40,8 °C και η χαμηλότερη -21,4 °C[24].
| [απόκρυψη]Κλιματικά δεδομένα Φλώρινας (1961-1997) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Μήνας | Ιαν | Φεβ | Μαρ | Απρ | Μαι | Ιουν | Ιουλ | Αυγ | Σεπ | Οκτ | Νοε | Δεκ | Έτος |
| Μέση Υψηλότερη° C (°F) | 4.6 | 7.3 | 11.8 | 16.7 | 22.0 | 26.2 | 28.8 | 28.7 | 25.2 | 19.0 | 12.1 | 6.3 | 17,4 |
| Μέση Ημερήσια °C (°F) | 0.5 | 2.7 | 6.7 | 11.6 | 16.8 | 21.0 | 23.1 | 22.5 | 18.4 | 12.6 | 7.0 | 2.2 | 12,1 |
| Μέση Χαμηλότερη °C (°F) | −3.5 | −1.7 | 1.3 | 5.1 | 9.2 | 12.5 | 14.4 | 14.2 | 11.2 | 6.9 | 2.5 | −1.6 | 5,9 |
| Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) | 57.6 (2.268) | 52.3 (2.059) | 57.9 (2.28) | 57.9 (2.28) | 58.9 (2.319) | 37.3 (1.469) | 34.0 (1.339) | 31.0 (1.22) | 41.1 (1.618) | 62.1 (2.445) | 69.4 (2.732) | 86.2 (3.394) | 645,7 (25,421) |
| % υγρασίας | 82.1 | 78.1 | 70.9 | 64.0 | 63.4 | 59.8 | 57.4 | 58.3 | 63.9 | 72.1 | 78.7 | 81.8 | 69,2 |
| Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων | 12 | 12 | 12.3 | 11.3 | 11.2 | 7.4 | 6.1 | 5.8 | 6.1 | 8.4 | 10.8 | 12.9 | 116,3 |
| Πηγή: Greek National Weather Service [1] | |||||||||||||
Στις 17/1/2012 καταγράφηκε η χαμηλότερη θερμοκρασία στο σταθμό της Ε.Μ.Υ. (-25,1 °C), ενώ ο σταθμός τού Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στην πόλη κατέγραψε μία μέρα νωρίτερα θερμοκρασία -22,2 °C.
Τουρισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το ιδιαίτερα πλούσιο φυσικό τοπίο του νομού καθώς και οι προσπάθειες σημαντικών Φλωρινιωτών έδωσαν την ευκαιρία στη Φλώρινα να αναπτυχθεί μέσα από προγράμματα προώθησης του οικοτουρισμού εκμεταλλευόμενοι κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κοινοτικού πλαισίου στήριξης. Θεωρείται πόλη των καλλιτεχνών, διαθέτοντας δεκάδες ζωγράφους, επαγγελματίες και ερασιτέχνες[εκκρεμεί παραπομπή]. Το χιονοδρομικό κέντρο του Πισοδερίου βρίσκεται στη θέση Βίγλα μόλις 18 χιλιόμετρα από την πόλη της Φλώρινας. Έχει δημιουργηθεί ένα αξιόλογο σαλέ και 10 πίστες εξυπηρετούν τους επισκέπτες. Διαθέτει τη μεγαλύτερη πίστα Ολυμπιακών προδιαγραφών στην Ελλάδα[εκκρεμεί παραπομπή].
Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Στην πόλη λειτουργούν το Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, η Πινακοθήκη Φλωρινιωτών Καλλιτεχνών, η Δημόσια Βιβλιοθήκη "Βασιλικής Πιτόσκα" και τα Λαογραφικά Μουσεία της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας και του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Φλωρίνης "Ο Αριστοτέλης". Επίσης λειτουργεί ο αρχαιολογικός χώρος της ελληνιστικής πόλης στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονα[1] .
Έθιμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Στην πόλη της Φλώρινας αλλά και στα γύρω χωριά τις παραμονές των Χριστουγέννων στις 23 Δεκεμβρίου ανάβουν φωτιές με μεγαλύτερη τη φωτιά στην Πλατεία Ηρώων. Οι φωτιές αυτές ανάβονται με κλεμμένα ξύλα και η προετοιμασία ξεκινά πολύ καιρό πριν. Γύρω από τις φωτιές στήνεται γλέντι και φαγοπότι και συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι αλλά και πάρα πολλοί τουρίστες. Το έθιμο αυτό λένε μερικοί πως γίνεται με σκοπό να διώξουν τα κακά πνεύματα[εκκρεμεί παραπομπή].
Ένα άλλο έθιμο που υπάρχει σε χωριά της Φλώρινας είναι το μασκάρεμα την εποχή των γιορτών των Χριστουγέννων. Οι κάτοικοι εφοδιασμένοι με πλαστικά ρόπαλα χτυπούν τους περαστικούς. Το έθιμο αυτό λέγεται ότι επικράτησε από την εποχή που ήθελαν να φυγαδεύσουν τους αντάρτες, οπότε και τους μασκάρευαν για να χαθούν στο πλήθος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου